راهنمای انتخاب رنگ نور برای هر فضا

رنگ نور را با چه معیارهایی انتخاب کنیم؟

برای انتخاب رنگ نور مناسب، فقط «سلیقه» کافی نیست. اگر نور را درست انتخاب کنی، فضا زیباتر می‌شود و چشم کمتر خسته می‌شود. اگر اشتباه انتخاب کنی، حتی بهترین دکور هم بی‌روح دیده می‌شود.

سه معیار ساده، انتخاب را دقیق‌تر می‌کند:

• دمای رنگ (کلوین): گرم، نچرال، سرد

• شدت روشنایی (لومن): مقدار نور واقعی

• کاربری فضا: استراحت، کار، پذیرایی، بهداشت، نمایش

خیلی‌ها نور نچرال یا نور طبیعی را دوست دارند، چون تعادل خوبی بین گرمی و سردی دارد. گروه روشنایی آرند هم در محصولات روشنایی خود، گزینه‌های متنوعی از دمای رنگ ارائه می‌دهد تا بتوانی نور را دقیقاً برای همان فضا تنظیم کنی.

نور نچرال بهتر است یا نور گرم و سرد؟

هر فضا نور مخصوص خودش را می‌خواهد. نور گرم حس آرامش ایجاد می‌کند و فضا را صمیمی‌تر نشان می‌دهد. در مقابل، نور سرد تمرکز را افزایش می‌دهد و برای کارهای دقیق مناسب است. نور نچرال تعادل بین این دو حالت را حفظ می‌کند و به همین دلیل برای استفاده روزمره انتخاب مناسبی به حساب می‌آید.

اگر نور را بدون توجه به کاربری انتخاب کنی، چشم زود خسته می‌شود. این خستگی روی تمرکز و بازده هم اثر می‌گذارد. به همین دلیل، طراحان داخلی در کنار زیبایی، روی عملکرد نور هم حساب می‌کنند.

تقسیم‌بندی کاربردی دمای رنگ

این سه دسته را به‌عنوان معیار سریع در ذهن نگه دار:

• نور گرم (2700K تا 3000K)
  برای آرامش و حس صمیمیت مناسب است.

• نور نچرال یا طبیعی (3500K تا 4100K)
  برای فضاهای عمومی و استفاده روزمره عالی است.

• نور سرد یا شبیه روز (5000K تا 6500K)
  برای تمرکز و کار دقیق مناسب است.

جدول دمای رنگ برخی از منابع نوری

کدام رنگ نور برای کدام محیط بهتر است؟

در این بخش، یک راهنمای سریع و قابل اجرا داری:

اتاق خواب و استراحت

نور گرم بهترین انتخاب است. این نور ذهن را آرام می‌کند و کمک می‌کند راحت‌تر بخوابی.

نشیمن و پذیرایی

نور گرم یا نچرال، فضا را دلنشین‌تر می‌کند. اگر نشیمن پرنور می‌خواهی، نچرال انتخاب مطمئن‌تری است.

آشپزخانه

نور نچرال یا کمی سرد، کار را راحت‌تر می‌کند. رنگ مواد غذایی هم طبیعی‌تر دیده می‌شود.

سرویس بهداشتی و حمام

نور نچرال بهترین گزینه است. اطراف آینه هم نور کمکی اضافه کن تا سایه روی صورت نیفتد.

محیط کار و مطالعه

نور سرد یا نچرال رو به سرد تمرکز را بالا می‌برد. اگر با کامپیوتر زیاد کار می‌کنی، نچرال معمولاً چشم را کمتر اذیت می‌کند.

رستوران و کافه

نور گرم حس صمیمیت ایجاد می‌کند و فضا را جذاب‌تر نشان می‌دهد.

نمایشگاه، درمانگاه و فضاهای عمومی

نور نچرال انتخاب استانداردتری است. این نور تعادل خوبی بین دقت دید و راحتی چشم دارد.

جدول دمای رنگ و اصطلاحات به کار رفته

در جدول زیر می توانید اطلاعات خوبی در مورد دمای رنگ و اصطلاحات به کار رفته برای آنها به دست آورید:

رنگ های گرم و سرد

منظور از رنگ گرم و سرد چیست؟  در بررسی و انتخاب نور رنگ مناسب، اصطلاحی  ارائه می شود تحت عنوان نور سرد و گرم! در این بخش می خواهیم توضیح مطلوبی در مورد این دو اصطلاح در اختیار شما قرار دهیم. رنگ های گرم به رنگ هایی اطلاق می شود که محرک سیستم عصبی می باشند و میتوانند احساسات شدیدی در فرد ایجاد کنند. این نوع از رنگ ها شامل رنگ زرد، بنفش، قرمز و سبز است. در مقابل رنگ های گرم، رنگ های سرد مطرح می شوند. این نوع از رنگ ها به طور عمده آرام بخش بوده و در محیط های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. آبی، سبز، ترکیبی از آبی و بنفش از جمله رنگ های سرد می باشد. لازم به ذکر است، سه نوع دمای رنگ در روشنایی منابع نور مد نظر است که شامل موارد زیر می باشد:

• سفید نرمدارای دمای رنگ (2700K  تا  3000K)
• سفید روشن/سرددارای دمای رنگ (3500K  تا  4100K)
• روشنی روز دارای دمای رنگ (5000K  تا  6500K)

نور لامپ های روشنایی

نور لامپ های روشنایی چگونه است؟ برای اینکه لامپ مناسبی برای محل مورد نظر خود انتخاب کنید لازم است اطلاعات کامل در مورد نوع نور لامپ ها به دست آوریم. در ادامه به سه نوع از نور های پرکاربرد در بسیاری از لامپ های روشنایی خواهیم پرداخت:

• نور لامپ طبیعی یا آفتابی: لامپ هایی با نور آفتابی یا معمولی دارای دمای رنگ بین 2700 تا 3000 کلوین بوده و رنگ آنها زرد ملایم می باشد. به کارگیری این نوع از لامپ ها احساس راحتی و آرامش در فرد ایجاد می کند. لامپ های نور مهتابی به دلیل داشتن آرامش ویژه برای محیط هایی مانند اتاق نشیمن، سالن غذاخوری و … می تواند گزینه ی مناسبی باشد.
• نور لامپ صدفی: لامپ های که نور رنگ آنها صدفی است دارای دماي رنگ 4000 کلوین می باشد. این نوع از لامپ ها در مقایسه با لامپ های مهتابی سفیدتر هستند. به همین دلیل انرژی بیشتری به محیط انتقال می دهند. از آنها می توان برای روشن کردن محیط هایی مانند آشپزخانه، فضای اداری، سرویس های بهداشتی … استفاده کرد.
• نور لامپ مهتابی: لامپ های مهتابی دارای دمای نور 6000 کلوین هستند، رنگ آنها آبی یا سفید بوده و به کارگیری این نوع از لامپ ها برای مطالعه و فضاهای کاری خاص مناسب است. همانطور که مشاهده می شود نور لامپ ها متناسب با دمای رنگ آنها متفاوت بوده و این امر کاربرد آنها را تحت کنترل دارد.

انواع لامپ ها

در  ابتدای قرن 19 لامپ های رشته ای توسط ادیسون اختراع شد. از آن موقع تا امروز با پیشرفت علم و تکنولوژی نوین شاهد تنوع وسیعی از لامپ ها هستیم. شرکت های مختلفی در حوزه ی تولید و طراحی لامپ فعالیت دارند. هریک از آنها نیز در تلاش هستند با افزایش میزان بهره وری لامپ ها، فروش بالایی به دست آورند. لامپ ها نه تنها برای روشن کردن مکان های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند، بلکه کارایی بسیار زیادی دارند. از آنها میتوان در بسیاری از دستگاه های الکتریکی نیز استفاده کرد. عملکرد یک لامپ به طور کامل به حباب لامپ وابسته است. لامپ ها قابلیت آن را دارند که از جریان الکتریسیته،  نور تولید کنند. از مهمترین انواع لامپ ها می توان موارد زیر را نام برد:

• لامپ های رشته ای
• لامپ های فلورسنت فشرده
• لامپ های هالوژن
• لامپ های مهتابی
• لامپ های نئون
• لامپ های تخلیه شدید
• لامپ های ال ای دی
• لامپ های هالید فلزی
• لامپ های خورشیدی
• لامپ های کم فشار سدیمی

کاربرد و کارایی هر یک از لامپ ها متفاوت است. برای انتخاب رنگ نور مناسب لازم است اطلاعات کامل در مورد هر یک از لامپ ها به دست آوریم. در این صورت متناسب با مکانی که قرار است از منبع نوری استفاده کنیم، بهترین گزینه را انتخاب خواهیم کرد. لامپ های ال ای دی به دلیل داشتن ویژگی های منحصر به فرد، اخیرا توجه بسیاری را به دست آورده اند. آنها هزینه ی مناسبی را برای خرید پیشنهاد می دهند و در شرایط دمایی مختلف مورد استفاده قرار  می گیرد. تفکرات اشتباهی در مورد این نوع از لامپ ها موجود است به عنوان مثال برخی از افراد بر این باور هستند که این لامپ ها، نور آبی و سرد دارند، در حالی که لامپ های ال ای دی دارای طیف رنگی بوده و نور گرم نیز تولید می کنند.

لومن یعنی چی و چرا مهم است؟

لومن مقدار واقعی نور را نشان می‌دهد. هرچه لومن بالاتر باشد، روشنایی بیشتر می‌شود. خیلی‌ها وات را معیار قرار می‌دهند، اما لومن معیار دقیق‌تر است.

یک مثال ساده:

• یک لامپ معمولی حدود 800 لومن نور می‌دهد.

مقدار پیشنهادی روشنایی برای فضاهای رایج:

• آشپزخانه: 5000 تا 10000 لومن

• حمام: 4000 تا 8000 لومن

• اتاق خواب: 2000 تا 4000 لومن

• نشیمن متوسط: 1500 تا 3000 لومن

• ناهارخوری: **3000 تا 600_toggle(lumen)

انتخاب نور مناسب با توجه به نوع اتاق

برای انتخاب رنگ نور مناسب لازم است کاربرد یک اتاق را مد نظر قرار دهیم. اتاق مورد نظر ما، قرار است برای چه امری مورد استفاده قرار گیرد. میزان نور به کار رفته در یک اتاق به طور کامل به کاربرد آن وابسته است. به طور کلی نورپردازی اتاق در سه مدل خاص انجام می شود:

• نورپردازی محیطی
• نورپردازی کاری
• نورپردازی ACCENT

روشنایی محیطی که از آن به عنوان روشنایی عمومی نیز یاد می شود همان میزان نوری می باشد که برای روشن کردن یک محیط یا اتاق استفاده می کنیم. به کارگیری این نوع از نورپردازی، روشنایی اتاق را بیشتر می کند. لامپ های دیواری، لوستر و لامپ های حبابی بهترین گزینه برای افزایش میزان روشنایی محیطی است.

نورپردازی کاری به مواردی اطلاق می شود که نیازمند نور بیشتری از نور طبیعی در محیط هستیم. لامپ ها با تمرکز در یک ناحیه، کنتراست نوری  بسیاری را ایجاد می کنند. چراغ های مطالعه، چراغ های رومیزی از جمله پرکاربرد ترین لامپ ها برای این مورد هستند.

نورپردازی accent  قابلیت این را دارد که محیط خاص را روشن کند. اصولا در این نوع از نورپردازی، تمرکز اصلی بر یک اثر هنری است. با ایجاد سایه در اطراف آن و به کارگیری لامپ های خاص، جلوه ی زیبایی ایجاد می شود.

از یک اتاق چه استفاده ای می کنید؟ با توجه به پاسخ این سوال می توانید رنگ نور مناسب را برای آن انتخاب کنید. پیشنهاد می شود برای اتاق خواب از نورپردازی محیطی استفاده شود. البته اگر اتاق خواب شما به عنوان اتاق مطالعه نیز مورد استفاده قرار می گیرد در این صورت حتما در اطراف میز مطالعه ی خود، نورپردازی کاری را در اولویت قرار دهید تا نور کافی در حین مطالعه داشته باشید. برای محیط هایی مانند حمام یا توالت، پیشنهاد می شود اطراف آینه از نورپردازی کاری استفاده کنید تا روشنایی بیشتری حاصل شود. این عمل، استفاده از آینه را برای شما راحت تر می کند و هیچ نقطه ای در سایه نمی ماند.

انتخاب نور مناسب با توجه به اندازه ی اتاق

میزان وات لامپ مورد نیاز برای هر اتاق با توجه به ابعاد آن چقدر است؟ روش ساده ای برای محاسبه ی میزان وات مورد نیاز موجود است. البته باید کاربرد اتاق را نیز در اولویت قرار دهیم. با توجه به کاربرد و ابعاد اتاق، روشنایی مورد نیاز برای آن می تواند متغیر باشد. برای اینکه لامپ مناسب برای اتاق خود انتخاب کنید می توانید مراحل زیر را انجام دهید:

• اندازه گیری طول و عرض اتاق
• محاسبه مساحت اتاق
• ضرب مساحت اتاق در عدد 25

عدد به دست آمده از این روش در واقع همان میزان وات مورد نیاز برای انتخاب یک لامپ است. به عنوان مثال یک اتاق با مساحت 15 متر مربع نیازمند لامپ 375 وات برای روشنایی است. البته این رقم می تواند با توجه به کاربرد اتاق تغییر کند. اخیرا بسیاری از شرکت های تولید کننده ی لامپ، اطلاعات خاصی به صورت برچسب FCT  در کاتالوگ محصول خود درج می کنند. شما می توانید به راحتی با کسب آشنایی در مورد مفاهیم هر یک از اطلاعات مندرج، لامپ مناسب را برای مکان دلخواه خود انتخاب کنید.

اهمیت توجه به رنگ نور مناسب

توجه به رنگ نور مناسب اهمیت زیادی دارد و انتخاب اشتباه آن می‌تواند در ادامه مشکلات جدی ایجاد کند. به همین دلیل، قبل از خرید هر منبع نوری باید شرایط محیط را به‌درستی بررسی کرد.

امروزه تنوع منابع نوری در بازار بسیار بالاست و هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند. بررسی مشخصات فنی لامپ پیش از خرید، کمک می‌کند انتخاب دقیق‌تری داشته باشید.

رنگ نور مناسب با توجه به نوع فضا متفاوت است. برخی شرکت‌ها برای این موضوع دیتاشیت‌های تخصصی ارائه می‌دهند تا انتخاب ساده‌تر شود. برای مثال، در رستوران‌ها معمولاً نور با دمای رنگ 3000 کلوین فضای گرم و صمیمی ایجاد می‌کند.

در مقابل، برای فضاهای عمومی مانند نمایشگاه‌ها و بیمارستان‌ها، نور با دمای رنگ 4000 کلوین انتخاب منطقی‌تری به شمار می‌آید و دید بهتری فراهم می‌کند.